Việc UBND TP Đà Nẵng cho phép tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với Khu đô thị sinh thái Quan Nam - Thủy Tú (Golden Hills City) đánh dấu một bước ngoặt trong xử lý các dự án tồn đọng nhiều năm. Sau rà soát, dự án được xác định đáp ứng đầy đủ điều kiện theo nghị định 147 của Chính phủ, văn bản hướng dẫn cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn cho các dự án kéo dài theo nghị quyết 29 của Quốc hội. Quyết định mới là cơ sở pháp lý để cơ quan nhà nước và nhà đầu tư nối lại toàn bộ chuỗi thủ tục về đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường và các quy trình liên quan.

Golden Hills City, với quy mô hơn 342 ha tại khu vực Tây Bắc Đà Nẵng, là một trong những đại dự án từng bị “đứng bánh” do vướng mắc kéo dài. Theo quyết định vừa ban hành, Công ty cổ phần Trung Nam được tiếp tục giao, cho thuê hơn 3,35 triệu m2 đất để triển khai dự án. Doanh nghiệp cho biết sẽ đẩy mạnh đầu tư trở lại nhằm đón đầu xu hướng dịch chuyển dân cư, việc làm về phía Tây Bắc thành phố. Về phía chính quyền, Đà Nẵng cho hay đến nay đã xử lý xong 1.984 trong tổng số 2.035 dự án, cơ sở nhà đất nằm trong diện phải tháo gỡ theo kết luận thanh tra, kiểm tra và bản án, cho thấy tốc độ xử lý đang được đẩy nhanh trên diện rộng.

Trong khi Đà Nẵng tận dụng khung cơ chế đặc thù từ nghị quyết 29 để gỡ vướng các dự án cụ thể như Golden Hills, TP.HCM lại lựa chọn xây dựng một bộ khung nguyên tắc xử lý mang tính xuyên suốt cho toàn bộ các trường hợp tồn đọng về đất đai. Tại hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Toàn Thắng nêu thực trạng số lượng lớn dự án kéo dài do chồng chéo pháp lý qua các thời kỳ, khó khăn trong xác định nguồn gốc, quyền sử dụng đất, thay đổi chính sách tài chính – quy hoạch, cùng với biến động thị trường và tranh chấp pháp lý. Trên cơ sở đó, thành phố xác lập 6 nguyên tắc để xử lý, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm đúng thẩm quyền, không hợp pháp hóa sai phạm và không để phát sinh sai phạm mới.

Cách tiếp cận của TP.HCM được xây dựng theo hướng phân định rạch ròi giữa hai vế: xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân vi phạm và tháo gỡ khó khăn cho dự án để không tiếp tục “đóng băng” nguồn lực đất đai. Thực tiễn được nhìn nhận không chỉ là vấn đề gỡ thủ tục, mà đòi hỏi góc nhìn tổng thể, thận trọng, cân bằng giữa kỷ cương pháp luật, quyền lợi nhà đầu tư, lợi ích nhà nước và cộng đồng dân cư. Trong bối cảnh đó, việc Đà Nẵng khơi thông một dự án lớn như Golden Hills theo cơ chế đặc thù, song song với TP.HCM siết chặt khung nguyên tắc xử lý, phác họa bức tranh chung: các đô thị lớn đang chuyển từ trạng thái để nguồn lực “đóng băng” sang chủ động tái cấu trúc dự án tồn đọng trên nền tảng pháp lý chặt chẽ hơn.

Hà Nội đang tìm cách đưa khoa học công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực mới cho tăng trưởng, với mục tiêu cài công nghệ vào từng ngành có lợi thế như văn hóa, du lịch, thương mại và làng nghề. Tại hội nghị sơ kết một năm rưỡi triển khai Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Phó bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong cho biết thành phố đã cụ thể hóa định hướng này bằng tám nghị quyết chuyên đề mới ban hành trên cơ sở Luật Thủ đô và Nghị quyết 57. Trọng tâm là hình thành các sản phẩm mới như công nghiệp văn hóa, sản phẩm văn hóa số, thương mại điện tử, cùng với hệ thống quản trị đô thị thông minh dựa trên dữ liệu.

Theo ông Phong, một ví dụ cụ thể là ứng dụng hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để điều khiển tín hiệu giao thông thông minh, dự báo ùn tắc và cảnh báo giao thông thời gian thực. Những hạ tầng này được coi là bước đầu dựng nền tảng dữ liệu phục vụ chỉ huy, điều hành và quản trị đô thị thông minh. Song song với đó, Hà Nội định hướng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn kết trường đại học kỹ thuật, viện nghiên cứu với khu công nghệ cao, doanh nghiệp và nhu cầu thị trường; phát triển các "không gian hấp thụ công nghệ" như Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, khu công nghiệp thế hệ mới, sàn giao dịch công nghệ, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và quỹ đầu tư mạo hiểm.

Ở tầm quốc gia, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhấn mạnh chuyển dịch mô hình tăng trưởng sang dựa trên tri thức, dữ liệu và đổi mới sáng tạo, trong đó khoa học cơ bản được đặt vào vị trí trung tâm. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý những lĩnh vực đang định hình tương lai thế giới như AI, bán dẫn, lượng tử, công nghệ sinh học, vật liệu mới, dữ liệu và năng lượng mới đều khởi nguồn từ các nghiên cứu cơ bản được đầu tư liên tục trong nhiều thập kỷ. Quan điểm này được các chuyên gia như TS. Trịnh Thị Tú Anh coi là bước chuyển tư duy, khi khoa học cơ bản không còn bị nhìn như lĩnh vực tiêu tốn nguồn lực mà là khoản đầu tư chiến lược cho năng lực nội sinh và cạnh tranh dài hạn.

Tuy nhiên, thách thức lớn lại nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Tại một phiên họp chuyên đề của Ban Chỉ đạo Trung ương, lãnh đạo cấp cao chỉ rõ "điểm nghẽn" chính của chuyển đổi số hiện nay không còn ở hạ tầng hay nguồn lực đầu tư, mà ở năng lực thực thi và trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, địa phương. Ở nhiều nơi, chuyển đổi số vẫn bị coi là nhiệm vụ riêng của bộ phận công nghệ thông tin, dẫn tới dữ liệu phân tán, hệ thống thiếu kết nối, dịch vụ công trực tuyến chưa phát huy hiệu quả. Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo và qua các hội nghị sơ kết Nghị quyết 57, khi người đứng đầu chưa coi dữ liệu là tài sản chiến lược, chưa sử dụng nền tảng số trong điều hành hằng ngày, thì khó tạo ra thay đổi trong cả bộ máy và khó hiện thực hóa tham vọng đưa khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo trở thành động lực cốt lõi của tăng trưởng.