Le Haut-Commissariat des Nations unies aux droits de l’homme va fermer d’ici au 30 novembre son bureau au Burkina Faso, ont annoncé jeudi les services de Volker Türk. La décision intervient trois mois après la suspension, pour une durée indéterminée, des activités de l’institution par les autorités de Ouagadougou, à la suite notamment d’un appel onusien à « préserver l’espace civique » dans le pays.

« Je regrette profondément la décision des autorités burkinabè de suspendre pour une durée indéterminée nos opérations dans le pays et le fait que les échanges intensifs menés avec elles depuis lors n’aient pas permis de régler la situation », a déclaré le haut-commissaire. Selon lui, cette suspension a eu « un impact direct et considérable » sur la capacité de son bureau à mettre pleinement en œuvre son mandat, le conduisant à « décider de mettre progressivement fin » à la présence de l’agence onusienne au Burkina Faso.

Le bureau du Haut-Commissariat avait été installé en octobre 2021, dans un contexte marqué depuis par une transition politique et un durcissement de la ligne des autorités vis-à-vis des acteurs extérieurs. Le pays est dirigé par un régime militaire conduit par le capitaine Ibrahim Traoré depuis le coup d’État de septembre 2022, et mène une politique revendiquée comme souverainiste, décrite comme répressive envers les voix critiques et hostile aux partenaires occidentaux, tout en affirmant ne pas se définir comme une démocratie.

Malgré la fermeture annoncée, Volker Türk insiste sur la volonté de maintenir un canal de coopération avec Ouagadougou. « Malgré cette fermeture, mon bureau et moi-même demeurons déterminés à soutenir le gouvernement, les institutions nationales, la société civile et les autres parties prenantes, ainsi qu’à coopérer avec eux, afin de continuer à promouvoir et à protéger les droits humains au Burkina Faso », a-t-il assuré. La fin de la présence physique du Haut-Commissariat dans le pays ouvre ainsi une nouvelle phase, plus distante, dans la relation entre l’ONU et les autorités burkinabè autour des enjeux de droits humains.

Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 2/7 cho biết Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch đối ngoại Lê Công Dũng đã tiếp nhận bản sao thư ủy nhiệm của bà Jennifer Wicks, tân Đại sứ Mỹ tại Việt Nam. Nghi lễ được tổ chức theo đúng thông lệ ngoại giao, đánh dấu bước khởi đầu chính thức trong nhiệm kỳ công tác của nữ đại sứ Mỹ đầu tiên tại Hà Nội. Trước đó một ngày, phái đoàn ngoại giao Mỹ thông báo bà Wicks cùng gia đình đã đến Hà Nội để chuẩn bị đảm nhiệm cương vị mới.

Phát biểu tại buổi tiếp nhận, ông Lê Công Dũng chúc mừng bà Wicks được bổ nhiệm và bày tỏ tin tưởng bà sẽ có một nhiệm kỳ thành công, góp phần thúc đẩy quan hệ Việt – Mỹ phát triển ngày càng thực chất, hiệu quả và toàn diện. Đáp lại, bà Wicks nói bà vinh dự khi được cử làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, khẳng định sẽ nỗ lực thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm, đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển trong khu vực. Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội nhấn mạnh bà mong muốn hợp tác chặt chẽ với các đối tác Việt Nam nhằm củng cố Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Mỹ – Việt Nam và mở rộng cơ hội vì sự thịnh vượng và an ninh chung.

Bà Jennifer Wicks được Thượng viện Mỹ phê chuẩn làm Đại sứ tại Việt Nam ngày 18/5 và đã tuyên thệ nhậm chức tại Mỹ vào tháng 6. Bà có hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc trong Chính phủ Mỹ, trong đó hơn một thập niên giữ vai trò Giám đốc Văn phòng bổ nhiệm của tổng thống kể từ tháng 11/2012, phục vụ bốn chính quyền tổng thống khác nhau. Là một công chức dân sự chuyên nghiệp, bà từng đảm nhiệm nhiều vị trí trong Bộ Ngoại giao Mỹ như Chánh văn phòng Văn phòng Nguồn lực hỗ trợ nước ngoài, Cố vấn cao cấp về lập pháp và quan hệ công chúng cho Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách quản trị, và Trợ lý đặc biệt cho Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách hành chính.

Trước khi chuyển sang ngành ngoại giao, bà Wicks từng làm việc cho Lục quân Mỹ tại Hàn Quốc, bang Hawaii và bang Virginia. Bà nhận bằng thạc sĩ khoa học về chiến lược an ninh quốc gia tại Trường Chiến tranh quốc gia năm 2008 và bằng thạc sĩ hành chính công tại Đại học American năm 2003. Quê ở bang Minnesota, bà đã lập gia đình và có một con gái. Trong phát biểu tại phiên điều trần đề cử trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, bà Wicks đánh giá Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng của Mỹ trong khu vực và ghi nhận vai trò của Việt Nam trong các hoạt động khắc phục hậu quả chiến tranh, trong đó có hỗ trợ hồi hương hài cốt binh sĩ Mỹ mất tích. Bà khẳng định sẽ ủng hộ việc tiếp tục các chương trình hợp tác liên quan đến lĩnh vực này.

Tân đại sứ đến Hà Nội trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt – Mỹ tiếp tục đà phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực như chính trị – ngoại giao, kinh tế – thương mại và an ninh – quốc phòng. Sự kiện bà Jennifer Wicks trở thành nữ đại sứ Mỹ đầu tiên tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho việc triển khai các ưu tiên hợp tác mà hai bên đã xác lập, đồng thời thử thách năng lực điều phối chính sách đối ngoại của một nhà ngoại giao xuất thân từ bộ máy hoạch định và nhân sự cấp cao tại Washington.