UBND TP.HCM vừa phê duyệt ranh giới lập quy hoạch 5 khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) xung quanh các nhà ga thuộc tuyến metro số 2 Bến Thành – Tham Lương. Tổng diện tích quy hoạch hơn 930 ha, bao phủ 10 nhà ga và khu depot Tham Lương, tạo hành lang đô thị mới kéo dài từ lõi trung tâm đến cửa ngõ Tây Bắc thành phố. Quyết định này được xem là bước chuẩn bị quan trọng về không gian đô thị trước khi tuyến metro gần 11,3 km, phần lớn đi ngầm, dự kiến hoàn thành vào năm 2030.

Theo các quyết định đã ban hành, khu TOD trung tâm gắn với ga Bến Thành và ga Tao Đàn có diện tích khoảng 188,6 ha, nằm trong khu lõi đô thị, kết nối trực tiếp với các trục giao thông chính và không gian công cộng quan trọng. Khu vực thứ hai, rộng hơn 265 ha, bao quanh các ga Dân Chủ, Hòa Hưng, Lê Thị Riêng, Phạm Văn Hai và Bảy Hiền, trải dài qua nhiều quận trung tâm và được định hướng khai thác hiệu quả quỹ đất, tăng cường kết nối giao thông công cộng.

Khu vực TOD thứ ba tập trung quanh ga Nguyễn Hồng Đào với quy mô gần 44 ha, trong khi khu vực thứ tư rộng gần 149 ha bao gồm các ga Bà Quẹo, Phạm Văn Bạch và Tây Thạnh, được xác định là đoạn phía Tây tuyến metro số 2, gắn với các hoạt động kinh tế, công nghiệp và logistics. Khu vực lớn nhất là ga và depot Tham Lương với diện tích gần 293 ha, được quy hoạch trở thành tổ hợp giao thông – kỹ thuật kết hợp không gian đô thị hỗn hợp, đóng vai trò đầu mối mới ở cửa ngõ Tây Bắc TP.HCM.

UBND TP.HCM lưu ý ranh giới các khu TOD có thể được điều chỉnh trong quá trình nghiên cứu lập quy hoạch nhằm phù hợp điều kiện thực tế và cơ sở pháp lý của các dự án liên quan. Trên cơ sở ranh quy hoạch đã được phê duyệt, Ban Quản lý phát triển đô thị thuộc Sở Quy hoạch – Kiến trúc được giao phối hợp đơn vị tư vấn khảo sát hiện trạng, tổ chức lập quy hoạch chi tiết trong thời hạn bốn tháng, sau đó trình cơ quan có thẩm quyền thẩm định và phê duyệt theo quy định.

Hà Nội sẽ bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12/2026, tập trung vào khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố cổ. Đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 TP Hà Nội” đã được HĐND và UBND thành phố phê duyệt, được xem là bước đi đầu tiên trong lộ trình từng bước hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại khu vực nội đô, nhằm thúc đẩy giao thông xanh và cải thiện chất lượng không khí.

Theo thông cáo của cơ quan chức năng, Hà Nội không cấm đồng loạt xe mô tô, xe gắn máy và ô tô sử dụng xăng, dầu trên toàn bộ Vành đai 1. Thay vào đó, thành phố áp dụng các biện pháp hạn chế có chọn lọc tại khu vực 1 và khu vực 2 thuộc phường Hoàn Kiếm, tùy theo loại phương tiện và khung giờ. Trong giai đoạn thí điểm đến hết năm 2026, vùng kiểm soát tập trung ở khu vực trung tâm du lịch – dịch vụ, sau đó lộ trình sẽ nâng dần yêu cầu về quy chuẩn khí thải từ năm 2027 và 2028.

Khu vực 1 được xác định là không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm và một phần khu phố cổ, được bao quanh bởi các tuyến Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ. Tại đây, từ 19h đến 24h các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật, toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ gồm xe mô tô, xe gắn máy và ô tô sẽ bị cấm lưu thông. Xe ưu tiên theo quy định pháp luật vẫn được phép hoạt động 24/24 giờ, cùng với các phương tiện thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.

Khu vực 2 bao trùm khu phố cổ và vùng phụ cận hồ Hoàn Kiếm, được giới hạn bởi các tuyến Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải và Trần Nhật Duật. Tại đây, thành phố không áp dụng lệnh cấm tuyệt đối nhưng khuyến khích mạnh mẽ việc hạn chế lưu thông của xe mô tô sản xuất, nhập khẩu trước năm 2008 và xe gắn máy sản xuất, nhập khẩu trước năm 2016. Nhóm xe ôm công nghệ chạy xăng cũng được khuyến khích giảm hoạt động; các đơn vị cung cấp phần mềm được đề nghị điều hướng, phân luồng phương tiện trên hệ thống quản lý, điều hành.

Cùng với việc siết chặt lưu thông phương tiện cá nhân trong vùng phát thải thấp, Hà Nội định hướng người dân chuyển sang sử dụng giao thông công cộng, phương tiện phi cơ giới và các loại hình giao thông xanh. Từ năm 2027, ô tô thuộc nhóm được phép hoạt động trong phạm vi hạn chế sẽ phải đáp ứng quy chuẩn khí thải từ mức 4 trở lên, và từ năm 2028, mô tô, xe gắn máy trong nhóm này phải đạt từ mức 3 trở lên, ngoại trừ phương tiện của lực lượng vũ trang trung ương. Thành phố kỳ vọng thí điểm này sẽ tạo nền tảng cho các bước mở rộng vùng phát thải thấp trên toàn Vành đai 1 trong các giai đoạn tiếp theo.