Ruang Fiskal Masih Lega, APBN 2025 Tetap Tertekan Defisit dan Pendapatan Lesu

05.07.2026


Pemerintah menegaskan posisi fiskal Indonesia pada akhir 2025 masih berada di zona aman, meskipun realisasi Anggaran Pendapatan dan Belanja Negara (APBN) tahun tersebut dibayangi oleh pendapatan yang meleset dari target dan tekanan defisit. Dalam Rapat Paripurna DPR ke-23 masa persidangan V tahun sidang 2025–2026, Kamis (2/7/2026), Menteri Keuangan Purbaya Yudhi Sadewa menyampaikan Rancangan Undang-Undang (RUU) tentang Pertanggungjawaban Pelaksanaan APBN 2025, sekaligus menyoroti peran Saldo Anggaran Lebih (SAL) sebagai bantalan fiskal utama.

Purbaya menjelaskan, posisi SAL pada awal 2025 tercatat sebesar Rp457,54 triliun. Sepanjang tahun berjalan, pemerintah memanfaatkan Rp93,15 triliun dari dana tersebut untuk mendukung pembiayaan APBN. Di sisi lain, pemerintah membukukan Sisa Lebih Pembiayaan Anggaran (SiLPA) sebesar Rp72,40 triliun dan melakukan sejumlah penyesuaian. Alhasil, posisi SAL per 31 Desember 2025 tercatat Rp438,26 triliun, yang dinilai masih memadai untuk berfungsi sebagai penyangga fiskal menghadapi berbagai risiko dan ketidakpastian ke depan.

Dari sisi kinerja anggaran, Purbaya mengakui banyak target APBN 2025 yang tidak terpenuhi. Realisasi pendapatan negara dan hibah hanya mencapai Rp2.765,13 triliun atau 92,01% dari target dalam APBN 2025 yang dipatok Rp3.005,12 triliun. Kelesuan terutama terjadi pada penerimaan perpajakan yang hanya terealisasi Rp2.218,17 triliun atau 89,05% dari sasaran. Pemerintah menyebut tekanan eksternal berupa fragmentasi perdagangan, eskalasi tensi geopolitik, serta penyesuaian kebijakan dalam negeri seperti perubahan PPN barang mewah dan percepatan restitusi pajak sebagai faktor yang menahan laju penerimaan.

Kendati demikian, neraca pemerintah dinilai tetap solid. Per 31 Desember 2025, total aset pemerintah tercatat sebesar Rp14.600,98 triliun, sementara total kewajiban mencapai Rp11.527,29 triliun. Dengan demikian, ekuitas pemerintah atau kekayaan bersih negara berada di level Rp3.073,69 triliun. Dari perspektif operasional, pendapatan pemerintah tercatat Rp3.006,42 triliun, sedangkan beban operasional mencapai Rp3.429,51 triliun sehingga menimbulkan tekanan defisit pada laporan operasional. Pemerintah menilai kombinasi SAL yang kuat dan neraca yang positif mencerminkan kapasitas fiskal yang masih cukup untuk menjaga stabilitas sekaligus menopang agenda pembangunan secara berkelanjutan, meski disiplin kebijakan tetap dibutuhkan untuk merespons dinamika ekonomi global dan tekanan pendapatan ke depan.

Other news

Từ Nhà Trắng tới Hà Nội: Hành trình sự nghiệp của Đại sứ Mỹ Jennifer Wicks

05.07.2026


Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 2/7 cho biết Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch đối ngoại Lê Công Dũng đã tiếp nhận bản sao thư ủy nhiệm của bà Jennifer Wicks, tân Đại sứ Mỹ tại Việt Nam. Nghi lễ được tổ chức theo đúng thông lệ ngoại giao, đánh dấu bước khởi đầu chính thức trong nhiệm kỳ công tác của nữ đại sứ Mỹ đầu tiên tại Hà Nội. Trước đó một ngày, phái đoàn ngoại giao Mỹ thông báo bà Wicks cùng gia đình đã đến Hà Nội để chuẩn bị đảm nhiệm cương vị mới.

Phát biểu tại buổi tiếp nhận, ông Lê Công Dũng chúc mừng bà Wicks được bổ nhiệm và bày tỏ tin tưởng bà sẽ có một nhiệm kỳ thành công, góp phần thúc đẩy quan hệ Việt – Mỹ phát triển ngày càng thực chất, hiệu quả và toàn diện. Đáp lại, bà Wicks nói bà vinh dự khi được cử làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, khẳng định sẽ nỗ lực thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm, đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển trong khu vực. Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội nhấn mạnh bà mong muốn hợp tác chặt chẽ với các đối tác Việt Nam nhằm củng cố Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Mỹ – Việt Nam và mở rộng cơ hội vì sự thịnh vượng và an ninh chung.

Bà Jennifer Wicks được Thượng viện Mỹ phê chuẩn làm Đại sứ tại Việt Nam ngày 18/5 và đã tuyên thệ nhậm chức tại Mỹ vào tháng 6. Bà có hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc trong Chính phủ Mỹ, trong đó hơn một thập niên giữ vai trò Giám đốc Văn phòng bổ nhiệm của tổng thống kể từ tháng 11/2012, phục vụ bốn chính quyền tổng thống khác nhau. Là một công chức dân sự chuyên nghiệp, bà từng đảm nhiệm nhiều vị trí trong Bộ Ngoại giao Mỹ như Chánh văn phòng Văn phòng Nguồn lực hỗ trợ nước ngoài, Cố vấn cao cấp về lập pháp và quan hệ công chúng cho Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách quản trị, và Trợ lý đặc biệt cho Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách hành chính.

Trước khi chuyển sang ngành ngoại giao, bà Wicks từng làm việc cho Lục quân Mỹ tại Hàn Quốc, bang Hawaii và bang Virginia. Bà nhận bằng thạc sĩ khoa học về chiến lược an ninh quốc gia tại Trường Chiến tranh quốc gia năm 2008 và bằng thạc sĩ hành chính công tại Đại học American năm 2003. Quê ở bang Minnesota, bà đã lập gia đình và có một con gái. Trong phát biểu tại phiên điều trần đề cử trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, bà Wicks đánh giá Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng của Mỹ trong khu vực và ghi nhận vai trò của Việt Nam trong các hoạt động khắc phục hậu quả chiến tranh, trong đó có hỗ trợ hồi hương hài cốt binh sĩ Mỹ mất tích. Bà khẳng định sẽ ủng hộ việc tiếp tục các chương trình hợp tác liên quan đến lĩnh vực này.

Tân đại sứ đến Hà Nội trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt – Mỹ tiếp tục đà phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực như chính trị – ngoại giao, kinh tế – thương mại và an ninh – quốc phòng. Sự kiện bà Jennifer Wicks trở thành nữ đại sứ Mỹ đầu tiên tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho việc triển khai các ưu tiên hợp tác mà hai bên đã xác lập, đồng thời thử thách năng lực điều phối chính sách đối ngoại của một nhà ngoại giao xuất thân từ bộ máy hoạch định và nhân sự cấp cao tại Washington.