Portée par l’émotion suscitée par l’affaire Lyhanna, une vague de manifestations a déferlé samedi dans toute la France pour dénoncer les violences sexuelles et réclamer une « loi-cadre intégrale » sur le sujet. À l’appel de 180 associations féministes et de défense des enfants, des milliers de personnes, souvent venues en famille, ont défilé dans environ 110 villes. À Paris, la marche partie de la place de la Bastille pour rejoindre Nation a rassemblé 100 000 personnes selon les organisateurs, qui parlent d’une « mobilisation historique contre les violences sexuelles ». La préfecture de police a, elle, comptabilisé 6 440 manifestants dans la capitale.
En province, les organisateurs revendiquent également 110 rassemblements, de Nantes à Bordeaux en passant par Toulouse, pour un total de 10 700 participants d’après une source policière. À Rennes, 200 à 300 personnes se sont réunies dans la matinée. Parmi elles, François Rouillard, 43 ans, père de deux filles, dit souhaiter « un peu plus d’éducation au niveau de l’école » et, plus largement, que l’on parle davantage « du rapport hommes-femmes, du respect ». Dans les cortèges, les slogans ciblent à la fois la protection des mineurs et les moyens de l’État : « La vérité sort de la bouche des enfants », « 160 000 enfants, que faites-vous ? », « Darmanin, des moyens ! » résonnaient sur des musiques d’Angèle et Clara Luciani.
Au-delà de la démonstration de force, le cœur des revendications porte sur un changement de méthode législative. Les associations réunies exigent une loi « globale », et non plus des « mesures et des lois parcellaires, dictées par l’urgence d’affaires successives ». Elles appellent à un texte pensé « à 360 degrés » pour lutter contre les violences sexuelles, depuis la prévention et la formation jusqu’au traitement judiciaire et à l’accompagnement des victimes, en particulier les plus vulnérables. Dans les rangs des manifestants, certains dénoncent une justice « sous-dotée en moyens » et une prise en charge qui, selon eux, fait peser une forte charge sur les plaignants, comme en témoigne cette lycéenne de 17 ans racontant les difficultés rencontrées lors du dépôt de sa plainte pour viol.
La forte mobilisation place l’exécutif et le législateur sous pression alors que les critiques se multiplient sur la réponse institutionnelle aux violences sexuelles, notamment dans les écoles et au sein des familles. Des manifestants affirment être directement touchés par des agressions survenues dans les établissements de leurs enfants et pointent des responsables politiques accusés de « faire semblant de prendre des mesures ». Les organisateurs préviennent qu’ils ne se satisfont plus de réponses jugées fragmentaires et entendent maintenir la pression pour obtenir une loi-cadre intégrale, sans préciser de calendrier mais en faisant de cette journée une étape dans un rapport de force appelé à durer.
Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 2/7 cho biết Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch đối ngoại Lê Công Dũng đã tiếp nhận bản sao thư ủy nhiệm của bà Jennifer Wicks, tân Đại sứ Mỹ tại Việt Nam. Nghi lễ được tổ chức theo đúng thông lệ ngoại giao, đánh dấu bước khởi đầu chính thức trong nhiệm kỳ công tác của nữ đại sứ Mỹ đầu tiên tại Hà Nội. Trước đó một ngày, phái đoàn ngoại giao Mỹ thông báo bà Wicks cùng gia đình đã đến Hà Nội để chuẩn bị đảm nhiệm cương vị mới.
Phát biểu tại buổi tiếp nhận, ông Lê Công Dũng chúc mừng bà Wicks được bổ nhiệm và bày tỏ tin tưởng bà sẽ có một nhiệm kỳ thành công, góp phần thúc đẩy quan hệ Việt – Mỹ phát triển ngày càng thực chất, hiệu quả và toàn diện. Đáp lại, bà Wicks nói bà vinh dự khi được cử làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, khẳng định sẽ nỗ lực thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm, đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển trong khu vực. Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội nhấn mạnh bà mong muốn hợp tác chặt chẽ với các đối tác Việt Nam nhằm củng cố Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Mỹ – Việt Nam và mở rộng cơ hội vì sự thịnh vượng và an ninh chung.
Bà Jennifer Wicks được Thượng viện Mỹ phê chuẩn làm Đại sứ tại Việt Nam ngày 18/5 và đã tuyên thệ nhậm chức tại Mỹ vào tháng 6. Bà có hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc trong Chính phủ Mỹ, trong đó hơn một thập niên giữ vai trò Giám đốc Văn phòng bổ nhiệm của tổng thống kể từ tháng 11/2012, phục vụ bốn chính quyền tổng thống khác nhau. Là một công chức dân sự chuyên nghiệp, bà từng đảm nhiệm nhiều vị trí trong Bộ Ngoại giao Mỹ như Chánh văn phòng Văn phòng Nguồn lực hỗ trợ nước ngoài, Cố vấn cao cấp về lập pháp và quan hệ công chúng cho Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách quản trị, và Trợ lý đặc biệt cho Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách hành chính.
Trước khi chuyển sang ngành ngoại giao, bà Wicks từng làm việc cho Lục quân Mỹ tại Hàn Quốc, bang Hawaii và bang Virginia. Bà nhận bằng thạc sĩ khoa học về chiến lược an ninh quốc gia tại Trường Chiến tranh quốc gia năm 2008 và bằng thạc sĩ hành chính công tại Đại học American năm 2003. Quê ở bang Minnesota, bà đã lập gia đình và có một con gái. Trong phát biểu tại phiên điều trần đề cử trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, bà Wicks đánh giá Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng của Mỹ trong khu vực và ghi nhận vai trò của Việt Nam trong các hoạt động khắc phục hậu quả chiến tranh, trong đó có hỗ trợ hồi hương hài cốt binh sĩ Mỹ mất tích. Bà khẳng định sẽ ủng hộ việc tiếp tục các chương trình hợp tác liên quan đến lĩnh vực này.
Tân đại sứ đến Hà Nội trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt – Mỹ tiếp tục đà phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực như chính trị – ngoại giao, kinh tế – thương mại và an ninh – quốc phòng. Sự kiện bà Jennifer Wicks trở thành nữ đại sứ Mỹ đầu tiên tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho việc triển khai các ưu tiên hợp tác mà hai bên đã xác lập, đồng thời thử thách năng lực điều phối chính sách đối ngoại của một nhà ngoại giao xuất thân từ bộ máy hoạch định và nhân sự cấp cao tại Washington.
